Shugaban Kwamitin kuma Shugaba kan Manufofin Kuɗi da Sauye-sauyen Haraji, Taiwo Oyedele, ya yi kira ga ‘yan Najeriya da su tabbatar sun miƙa bayanan haraji na shekara-shekara.
Oyedele ya yi wannan kiran ne yayin wani webinar da aka gudanar tare da haɗin gwiwar hukumar haɗin kai ta haraji (Joint Revenue Board), wanda aka mayar da hankali ga HR professionals, masu kula da albashi, manyan jami’an kudi, da manajojin haraji.
A cikin zaman, wanda aka ɗora a YouTube ranar Juma’a, ya nuna cewa har yanzu yawan ‘yan Najeriya da ba sa cika wajibcin miƙa bayanan haraji na kansu yana da yawa.
“Game da miƙa bayanai, dole ne ku miƙa bayanan shekara-shekara a matsayin masu aiki ga ma’aikatan ku. Da yawa daga cikinku sun riga sun yi hakan.
“Idan baku yi ba, lokaci kaɗan ne kawai ya rage kafin ku miƙa waɗannan bayanan, ciki har da hasashen abin da za ku biya ma’aikata,” in ji shi.
Ya ƙara da cewa mutane su ma suna da wajibcin miƙa bayanan haraji na kansu, amma bin doka a wannan fanni yana da rauni sosai a duk faɗin ƙasar.
“Wannan wani fanni ne da muka saba watsi da shi a Najeriya. A wasu jihohi, fiye da kashi 90% na mutane, har ma a jihohin da suka fi ci gaba—ba su kai kashi 5% wajen miƙa bayanan haraji ba.
A cewarsa, sabbin sauye-sauyen haraji sun fayyace, cewa ma’aikata ba za su iya dogaro kawai ga ragin haraji da aka cire musu daga albashi ba wajen cika wajibcin su.
“Mutane da yawa na tsammanin idan sun zama ma’aikata kuma an riga an cire haraji daga albashinsu, ba sai sun yi wani abu ba. Wannan kuskure ne. Dukkan tsohuwar da sabuwar doka, dole ne ku miƙa bayananku.”
Oyedele ya tabbatar wa ‘yan ƙasa cewa ana ƙoƙarin sauƙaƙe tsarin miƙa bayanai da ƙarfafa kowa ya shiga cikin tsarin.
“Tabbas, hukumomin haraji, kwamitocin haɗin haraji, da sassa daban-daban na jihar suna aiki kan yadda za a sauƙaƙe wannan tsari.
“Dole mu duka mu miƙa bayanan haraji, har da waɗanda ke samun ƙaramin albashi. Dole ne ku miƙa kafin 31 ga Maris na shekarar da ta gabata.”
Har ila yau, ya bayyana cewa kamfanoni da ke amfana da rangwamen haraji yanzu suna da ƙarin wajibci a ƙarƙashin sabuwar doka.
“A ƙarƙashin sabuwar doka, idan kuna gudanar da kasuwanci a matsayin ƙungiya kuma kuna jin daɗin wasu rangwame, kuna da wajibcin bayyana waɗannan rangwamen.
“Akwai wajibcin bayyana rangwamen haraji da ba kowa ke da shi ba a matsayin doka ga masu haraji lokacin miƙa bayanan su ko ba da jimawa ba bayan haka.”
